Co dalej ze wsparciem dla regionów węglowych po zakończeniu obecnej perspektywy finansowej UE? Odpowiedzi na to pytanie Polska Zielona Sieć szukała podczas spotkania „Polityka konkurencyjności i sprawiedliwa transformacja regionów węglowych po 2027 roku”, które odbyło się w Brukseli.
W rozmowie wzięli udział przedstawiciele Parlamentu Europejskiego, Komisji Europejskiej, Europejskiego Komitetu Regionów, administracji rządowej i samorządowej, organizacji społecznych, eksperckich oraz biznesowych. Punktem wyjścia do dyskusji były wyzwania stojące przed polskimi regionami węglowymi w kontekście nowego budżetu Unii Europejskiej i przyszłości Funduszu Sprawiedliwej Transformacji (FST).
Śląsk, czy Wielkopolska Wschodnia nadal potrzebują inwestycji, nowych miejsc pracy i stabilnego planu rozwoju. Bez dedykowanego wsparcia po 2027 roku część rozpoczętych procesów transformacji może wyhamować, a w niektórych regionach – nie rozpocząć się na czas lub w ogóle. Wszak region Turowa czy Lubelskie Zagłębie Węglowe nie były objęte FST ze względu na brak wyznaczenia przez nie .
Podczas spotkania rozmawialiśmy o tym, jak połączyć sprawiedliwą transformację z nową unijną agendą konkurencyjności. Dla regionów węglowych nie jest to temat poboczny, ale warunek ich przyszłego rozwoju. To właśnie tam istnieją kompetencje przemysłowe, infrastruktura i doświadczenie, które mogą zostać wykorzystane w budowie nowoczesnej, niskoemisyjnej gospodarki.
– W dłuższej perspektywie inwestowanie we wzmacnianie konkurencyjności regionów objętych sprawiedliwą transformacją oraz zmniejszanie nierówności przyniesie korzyści całej Unii Europejskiej – podkreślał Krzysztof Mrozek, dyrektor programu funduszowego w Polskiej Zielonej Sieci.
Sprawiedliwa transformacja to proces zaplanowany na lata, który powinien być kontynuowany w kolejnej perspektywie finansowej UE. Nowe cele Unii – konkurencyjność, odporność i bezpieczeństwo – nie stoją w sprzeczności z zieloną i sprawiedliwą transformacją. Przeciwnie: dobrze zaprojektowane wsparcie dla regionów węglowych może wzmacniać europejską gospodarkę, zmniejszać nierówności i odbudowywać zaufanie obywateli do polityk publicznych.
Spotkanie w Brukseli było częścią szerszej rozmowy o tym, jak w nowym budżecie UE po 2027 roku zapewnić regionom węglowym realne narzędzia rozwoju, a sprawiedliwą transformację wpisać w centrum europejskiej polityki konkurencyjności.