Trwają prace nad wytycznymi do stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” (DNSH) w nowym unijnym budżecie. Polska Zielona Sieć, we współpracy z organizacjami członkowskimi koalicji MFF PL, przygotowała i złożyła do Komisji Europejskiej uwagi do tych założeń.

W ramach przygotowań do nowego budżetu UE na lata 2028–2034, wartego niemal 2 biliony euro, trwają wstępne konsultacje dotyczące stosowania zasady „nie czyń poważnych szkód” dla środowiska (DNSH). Polska, jako jeden z głównych beneficjentów przyszłego budżetu, ma otrzymać bezpośrednio co najmniej 123 miliardy euro. We współpracy z organizacjami członkowskimi prowadzonej przez nas koalicji MFF PL opracowaliśmy i złożyliśmy uwagi do tych założeń, które są już dostępne na stronach Komisji Europejskiej.

Z treścią złożonych uwag można zapoznać się tutaj:
https://ec.europa.eu/info/law/better-regulation/have-your-say/initiatives/17112-Guidance-on-applying-the-do-no-significant-harm-principle-under-the-2028-2034-multiannual-financial-framework/F33387462_en

Od konsultacji do konkretnych wytycznych

Przeprowadziliśmy także jedyne w Polsce konsultacje tych założeń z udziałem administracji publicznej — ministerstw, urzędów oraz instytucji rządowych i regionalnych. Część zgłoszonych w ich trakcie postulatów uwzględniliśmy następnie w uwagach przekazanych Komisji Europejskiej. Choć zasada DNSH może wydawać się zagadnieniem technicznym, w praktyce ma duże znaczenie dla kierunku przyszłych inwestycji finansowanych z budżetu UE. Dobrze przygotowane wytyczne mogą pomóc uniknąć wsparcia dla projektów szkodliwych dla środowiska i klimatu, a zarazem wzmocnić finansowanie zielonych i zrównoważonych rozwiązań.

Po pierwsze — nie szkodzić

Zasada DNSH, czyli „nie czyń poważnych szkód”, oznacza po prostu, że z pieniędzy UE nie powinno się finansować inwestycji, które wyraźnie szkodzą środowisku. Chodzi na przykład o projekty zwiększające emisje, niszczące rzeki, pogarszające stan wód, wycinające cenne drzewa i siedliska albo produkujące duże ilości odpadów. To taki prosty sprawdzian: publiczne pieniądze nie powinny trafiać na działania, które niby coś poprawiają, ale przy okazji robią szkody gdzie indziej.

W praktyce DNSH ma zatrzymywać złe inwestycje i podnosić standard tych lepszych. Dzięki tej zasadzie łatwiej wykluczać z finansowania na przykład betonowanie rzek, projekty szkodliwe dla przyrody czy inwestycje, które pod hasłem modernizacji pogarszają stan środowiska. Z drugiej strony DNSH zachęca do lepszych rozwiązań — takich jak ochrona drzew i zieleni, mniejsze zużycie surowców, rozsądniejsze gospodarowanie wodą czy wybór technologii mniej obciążających klimat.