„Energia dla ludzi, nie dla sieci” – pod takim tytułem 6 marca 2026 r. w siedzibie Bieruńskiej Fundacji Inicjatyw Gospodarczych odbył się warsztat edukacyjny. Spotkanie zorganizowała Polska Zielona Sieć w ramach projektu Regionalne Obserwatorium Procesu Transformacji 2.0 (ROPT 2.0). Spotkanie poprowadziła Agnieszka Stupkiewicz – radczyni prawna fundacji Frank Bold. Ekspertka od lat zajmuje się tematyką społeczności energetycznych oraz regulacjami dotyczącymi odnawialnych źródeł energii. Warsztat poświęcono przede wszystkim praktycznym aspektom rozwoju energetyki obywatelskiej oraz roli lokalnych społeczności w procesie transformacji energetycznej.

 

Energetyka obywatelska – szansa dla lokalnych społeczności

Pierwsza część warsztatu była poświęcona potencjałowi energetyki obywatelskiej w Polsce. Uczestnicy poznali podstawowe modele działania społeczności energetycznych, takie jak spółdzielnie energetyczne, klastry energii czy obywatelskie społeczności energetyczne.

Ekspertka przedstawiła możliwości ich zastosowania w zależności od potrzeb samorządów, mieszkańców czy lokalnych przedsiębiorców.

— Rozwój społeczności energetycznych to krok w stronę decentralizacji i uniezależnienia się od dużych przedsiębiorstw energetycznych. Taki model może przybliżyć do samowystarczalności energetycznej – zwłaszcza że zyskujemy realny wpływ na kształtowanie cen energii w danej społeczności. Choć energetyka to wymagający temat, dzięki zaangażowaniu możemy wzmacniać lokalne wspólnoty — podkreślała Agnieszka Stupkiewicz.

Jednocześnie zwróciła uwagę, że rozwój społeczności energetycznych przynosi także wymierne korzyści społeczne i gospodarcze dla regionów.

— Co niezwykle ważne, zyskujemy narzędzia, by skutecznie wspierać osoby w trudnej sytuacji życiowej i dotknięte ubóstwem energetycznym. Równocześnie tworzymy nowe miejsca pracy i podnosimy atrakcyjność regionu – nowoczesna infrastruktura OZE przyciąga zarówno innowacyjne przedsiębiorstwa, jak i nowych mieszkańców — dodała ekspertka.

Podczas spotkania omówiono również podstawy prawne funkcjonowania społeczności energetycznych, kwestie organizacyjne związane z ich zakładaniem oraz dostępne mechanizmy finansowania. Taka wiedza pozwala lepiej dobrać rozwiązania dopasowane do lokalnych potrzeb i realiów.

Od teorii do praktyki – realne możliwości i bariery

Istotną częścią warsztatu była dyskusja o praktycznych wyzwaniach związanych z zakładaniem społeczności energetycznych. Uczestnicy pytali m.in. o kwestie zarządzania, rozliczeń oraz obowiązków formalnych związanych z prowadzeniem takich inicjatyw.

– Spotkanie pokazało, jak duże jest zapotrzebowanie mieszkańców na informacje dotyczące spółdzielczych form wytwarzania i wykorzystywania energii. Uczestnicy oczekują przede wszystkim prostych, gotowych rozwiązań. Tymczasem regulacje dotyczące energetyki obywatelskiej w polskim prawie wciąż wymagają doprecyzowania, a wiele kwestii sprowadza się dziś do odpowiedzi: „to zależy”. Dlatego szczególnie cenne było to, że nasza ekspertka nie składała nierealistycznych obietnic, lecz jasno przedstawiła aktualne możliwości i ograniczenia – podsumował wydarzenie Kamil Szewczyk z Polskiej Zielonej Sieci.

Organizatorzy podkreślają, że rzetelna edukacja w tym obszarze ma kluczowe znaczenie. Budowa społeczności energetycznych to proces długofalowy, w którym równie ważna jak znajomość technologii jest świadomość obowiązujących regulacji oraz możliwych barier.

Spotkanie zostało zorganizowane w ramach projektu Regionalne Obserwatorium Procesu Transformacji 2.0 (ROPT 2.0).

  • Okres realizacji projektu: 01.04.2024 – 31.12.2026
  • Wartość projektu: 11 420 126,06 PLN
  • Projekt jest w całości dofinansowany z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
  • Lider projektu: Województwo Śląskie.