Gospodarka o obiegu zamkniętym to coś więcej niż segregowanie śmieci i odpowiedzialne zakupy. Wymaga zmian w sposobie projektowania produktów, wykorzystywania surowców i gospodarowania odpadami. O tym, jak takie rozwiązania wprowadzać w życie, rozmawiali uczestnicy spotkania sieciującego „Druga strona odpadów – gospodarka obiegu zamkniętego”, które odbyło się 21 października w Katowicach.

Spotkanie prowadzili Przemysław Brzdąk, prawnik, trener i ekspert zielonej transformacji, specjalizujący się we wspieraniu organizacji w procesach zmian, oraz Agata Otrębska, trenerka, aktywistka i współzałożycielka Śląskiego Ruchu Klimatycznego. Wydarzenie zorganizowała Polska Zielona Sieć w Miejskim Inkubatorze Przedsiębiorczości Rawa.Ink w ramach projektu „Regionalne Obserwatorium Procesu Transformacji 2.0 (ROPT 2.0)”.

– Nie rozwiążemy problemu ograniczonych zasobów i nadmiernej eksploatacji naszej planety wyłącznie poprzez indywidualne wybory. Oczywiście warto ograniczać konsumpcję, nie marnować żywności czy rezygnować z produktów jednorazowych. Jednak prawdziwa zmiana wymaga spojrzenia na całą gospodarkę – na to, jak projektujemy, produkujemy, transportujemy, wykorzystujemy i odzyskujemy zasoby – tłumaczył Kamil Szewczyk, organizator spotkania.

Jak podkreślał, gospodarka o obiegu zamkniętym nie może opierać się wyłącznie na dobrej woli konsumentów.

– Musimy tworzyć takie rozwiązania, w których oszczędzanie zasobów i ograniczanie odpadów staje się zasadą funkcjonowania gospodarki, a nie wyłącznie kwestią dobrej woli konsumentów.

Od przepisów do praktyki

Uczestnicy przyjrzeli się aktualnym i planowanym przepisom Unii Europejskiej dotyczącym gospodarki odpadami komunalnymi. Rozmawiali między innymi o rozszerzonej odpowiedzialności producenta, systemie kaucyjnym oraz planowaniu gospodarki odpadami zgodnie z zasadami gospodarki o obiegu zamkniętym (GOZ).

Ważną częścią spotkania były przykłady dobrych i złych praktyk. Pozwoliły one skonfrontować założenia nowych rozwiązań z problemami pojawiającymi się przy ich wdrażaniu.

– Głównym wyzwaniem jest zmiana sposobu myślenia o gospodarce odpadami, czyli między innymi zmniejszenie rozdźwięku między tym, co wynika z obowiązujących przepisów, a tym, co mieszkańcy uznają za rzeczywiście potrzebne – zwracała uwagę Agata Otrębska.

 

Wymiana doświadczeń i pomysłów

Spotkanie było również okazją do rozmów o własnych inicjatywach i wymiany doświadczeń. Uczestnicy mogli przedstawić swoje pomysły, poznać inne punkty widzenia i wspólnie zastanowić się nad możliwymi rozwiązaniami.

Jak podkreślano podczas podsumowania, wartością takich spotkań jest nie tylko zdobywanie wiedzy, ale też możliwość skonfrontowania własnych przekonań z opiniami innych osób.

– Nawet jeśli nie zgadzasz się z rozmówcą, to właśnie dzięki temu pomysły się klarują i dzięki temu zderzeniu i wspólnej burzy mózgów można dojść do jakiejś dobrej i sensownej idei – mówił jeden z uczestników.

Uczestnicy podkreślali, że ze spotkania wynieśli inspiracje do dalszych działań i pomysły na kolejne inicjatywy. Dyskusja pozwoliła im również spojrzeć na dotychczasowe działania z innej perspektywy.

Spotkanie zostało zrealizowane w ramach projektu „Regionalne Obserwatorium Procesu Transformacji 2.0 (ROPT 2.0)”. Okres realizacji projektu: 01.04.2024 – 31.12.2026. Wartość projektu: 11 420 126,06 zł, w całości dofinansowany z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji. Liderem projektu jest Województwo Śląskie.