Organizacje pozarządowe są kluczowym aktorem w procesie sprawiedliwej transformacji w regionach węglowych. W regionie Wielkopolski Wschodniej trzeci sektor odegrał szczególną rolę w tym procesie. Aktywna postawa przedstawicieli organizacji społecznych przyniosła wymierne korzyści.
Dzięki zaangażowaniu organizacji pozarządowych, w proces sprawiedliwej transformacji udało się włączyć Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego. To z kolei wydatnie przyczyniło się do zapewnienia regionowi dofinansowania z Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji.
Nie powinno więc dziwić, że trzeci sektor z Wielkopolski Wschodniej posiada liczną reprezentację w Komitecie Monitorującego Fundusze Europejskie dla Wielkopolski, a jej głos jest słyszany przez instytucję zarządzającą.
Podczas przeglądu śródokresowego przedstawiciele Polskiej Zielonej Sieci i Instytutu Zielonej Przyszłości, zasiadający w komitecie monitorującym, wyszli z wnioskiem o wydzielenie z FST alokacji na działania organizacji pozarządowych i lokalnych grup działania z Wielkopolski Wschodniej. Po przedłożeniu w sierpniu niniejszej propozycji, a następnie akceptacji Komisji Europejskiej, alokacja została przyznana.
Pół miliona euro ma wesprzeć przede wszystkim budowę potencjału społeczeństwa obywatelskiego. Dodatkowe środki pozwolą na zwiększenie możliwości włączania się przedstawicieli trzeciego sektora w proces sprawiedliwej transformacji w Wielkopolsce Wschodniej, poszerzenie pola do współpracy między organizacjami pozarządowymi i lokalnymi grupami działania. Jednocześnie takie formy współpracy jak partnerstwo w projekcie powinny pozwolić na włączenie także przedstawicieli innych obszarów: środowiska naukowego, samorządu, czy też przedsiębiorstw. Dzięki temu trzeci sektor zarówno będzie mógł nawiązać partnerskie relacje z pozostałymi sektorami, jak i otworzyć dla siebie nowe obszary aktywności.
Wielkopolska Wschodnia nie jest pierwszym regionem węglowym wspieranym z FST, który zdecydował się na tego typu działania. Województwo śląskie, dysponujące znacznie większą pulą środków, zrealizowało wiele projektów w partnerstwie z organizacjami pozarządowymi, wspierając tym samym wzmocnienie trzeciego sektora. Województwo małopolskie ruszyło bardzo podobnym szlakiem, ogłaszając w tym roku nabór na realizację tego typu działań. Województwo łódzkie chce podążyć tym samym szlakiem w przyszłym roku. Zasady przyznawania środków z tego naboru będą jednak znacząco się różniły od tych w pozostałych województwach.
Wszystko wskazuje na to, że nabór zostanie otwarty na początku przyszłego roku. Aktualnie trwają prace nad szczegółowymi kryteriami. Do ich utworzenia zostali zaproszeni przedstawiciele organizacji pozarządowych zasiadających w KM FEW, w tym także członkowie Polskiej Zielonej Sieci.