Od lokalnych inicjatyw ekologicznych po współpracę przy kształtowaniu polityki klimatycznej w Polsce i Europie — przez trzy dekady Polska Zielona Sieć łączyła ludzi, organizacje i środowiska wokół wspólnych celów. 9 września 2026 roku w warszawskiej Villa Foksal spotkaliśmy się z osobami, które współtworzyły tę historię. Jubileuszowa gala była okazją do wspomnień, podziękowań i rozmów o kolejnych wyzwaniach.

W obchodach uczestniczyli przedstawiciele samorządów, administracji publicznej i świata nauki, reprezentanci organizacji członkowskich, pracownicy i współpracownicy PZS oraz nasi partnerzy i przyjaciele. Spotkały się osoby działające z nami od lat i te, z którymi wspólną drogę rozpoczęliśmy niedawno.

— Trzydzieści lat Polskiej Zielonej Sieci to nie tylko historia organizacji. To historia ludzi, którzy wierzyli i nadal wierzą, że świat można zmieniać na lepsze — podkreśliła Joanna Furmaga-Stoczkiewicz, prezeska Polskiej Zielonej Sieci.

Podczas gali wybrzmiały podziękowania za współpracę, zaangażowanie i zaufanie. O znaczeniu łączenia różnych środowisk napisała także minister klimatu i środowiska Paulina Hennig-Kloska w liście odczytanym przez wiceminister Anitę Sowińską:

— Polska Zielona Sieć od lat łączy środowiska organizacji społecznych, samorządów, ekspertów, urzędów, polityków, przedsiębiorców i mieszkańców. Tworzy przestrzeń dialogu, w której można łączyć lokalne doświadczenia z perspektywą krajową i europejską.

Trzy dekady wspólnego działania

Polska Zielona Sieć powstała w 1995 roku w Krakowie. Od początku stawiała na współpracę, łącząc lokalne zaangażowanie z globalną perspektywą. Od 2005 roku ma status organizacji pożytku publicznego.

Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przedsięwzięć PZS była rozpoczęta w 2002 roku kampania „Kupuj odpowiedzialnie – Twoje pieniądze kształtują świat!”. Z tej inicjatywy wyrosła samodzielna Fundacja Kupuj Odpowiedzialnie. Sieć angażowała się również w sprawy Globalnego Południa i wspierała sprawiedliwy handel, pokazując związki między codziennymi wyborami konsumentów a warunkami życia ludzi w innych częściach świata.

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej ważnym obszarem naszej pracy stał się monitoring funduszy europejskich. Z czasem coraz więcej uwagi poświęcaliśmy transformacji regionów węglowych i energetyce obywatelskiej. Od 2015 roku PZS współtworzy ruch „Więcej Niż Energia”, łączący samorządy, świat nauki, biznes i organizacje społeczne wokół rozwoju energetyki z udziałem mieszkańców. Zmieniały się wyzwania i narzędzia działania, ale pozostawała podstawowa zasada: żadnej ważnej zmiany nie da się zrobić w pojedynkę.

Ludzie, którzy tworzą Sieć

Dziś Polska Zielona Sieć ma siedzibę w Warszawie, ale jej zespół pracuje w różnych częściach kraju, podobnie jak organizacje członkowskie. Dzięki temu korzystamy z doświadczeń osób znających swoje regiony od podszewki i wnosimy tę wiedzę do rozmów prowadzonych w Warszawie i Brukseli.

Sieć tworzą ludzie — z różnymi doświadczeniami, temperamentami i pomysłami na zieloną zmianę. W codziennej pracy PZS spotykają się wiedza o przyrodzie, energetyce i funduszach europejskich, umiejętność słuchania mieszkańców oraz wytrwałość w przekładaniu planów na działania.

Monika Jaszcza pomaga rozwijać energetykę obywatelską, a Mateusz Kowalik i Alina Pogoda pracują na rzecz sprawiedliwej transformacji regionów węglowych. Krzysztof Mrozek, Joanna Krawczyk, Krzysztof Pietruszewski i Anna Krawczyk-Duda pilnują, by fundusze europejskie służyły także klimatowi i środowisku. Anna koordynuje również projekty edukacji ekologicznej. Program Klimat i Energia prowadzi Alicja Piekarz, a Diana Maciąga czuwa, byśmy przy odchodzeniu od węgla nie wpadli w gazową pułapkę.

Żeby ta praca docierała poza grono ekspertów, potrzebuje jasnego języka i dobrej opowieści. O to dbają Karolina Skórka, Piotr Chałubiński, Rafał Rykowski i Kinga Franke, tworzący zespół komunikacji. Kamil Szewczyk organizuje wydarzenia, korzystając także z doświadczenia edukatora klimatycznego. Nad administracyjną codziennością — bez której nawet najlepsze pomysły utknęłyby w miejscu — czuwa Ewelina Przybyłowska oraz Joanna Łada.

Organizacją kierują Joanna Furmaga, Krzysztof Smolnicki i Marta Majka Wiśniewska. Skład zespołu zmienia się wraz z kolejnymi przedsięwzięciami, ale zasada pozostaje ta sama: każdy wnosi własne doświadczenie, a wspólnie możemy więcej.

Przez trzy dekady z PZS związane były kolejne pokolenia działaczek i działaczy ekologicznych, ekspertów i społeczników. Zdobywali tu doświadczenie, wiedzę i kontakty, które później wykorzystywali także w innych organizacjach i instytucjach. W ten sposób współpraca rozpoczęta w Sieci zyskiwała dalszy ciąg, a zielone idee docierały do kolejnych środowisk.

Zielone Okulary dla tych co widzą więcej

Podczas jubileuszowej gali po raz pierwszy wręczyliśmy Zielone Okulary. Nagrodami wyróżniliśmy osoby, które przyczyniają się do zielonej i sprawiedliwej transformacji, rozwoju społeczeństwa obywatelskiego oraz wzmacniania polskiego ruchu ekologicznego.

Nazwa nagrody nawiązuje do umiejętności patrzenia na zmianę całościowo: dostrzegania związków między klimatem i przyrodą, gospodarką, bezpieczeństwem oraz codziennymi potrzebami ludzi.

— Zielona transformacja nie dzieje się sama. Potrzebuje ludzi, współpracy i odwagi w podejmowaniu decyzji — podkreśla Joanna Furmaga-Stoczkiewicz.

Zielone Okulary otrzymali: Aleksandra Krugły, Leszek Drogosz, Paulina Hinc, Maciej Sytek, Joanna Sawicka-Skibińska, Adam Traczyk, Karolina Dreszer-Smalec oraz dr Marzena Cypryańska-Nezlek. Doceniliśmy ich działania na rzecz ograniczania ubóstwa energetycznego, transformacji miast i regionów węglowych, rozwoju spółdzielni energetycznych, poprawy jakości powietrza, badań społecznych, współpracy organizacji pozarządowych i edukacji klimatycznej.

Dwie nagrody specjalne trafiły do Tomasza Terleckiego i Andrzeja Kassenberga — w uznaniu ich wieloletniego wkładu w rozwój polskiego ruchu klimatycznego i ekologicznego.

Jubileusz przypomniał, jak wiele działań zaczyna się od spotkania i znalezienia wspólnego celu. To dzięki ludziom, którzy przez lata dzielili się wiedzą, czasem i energią, Polska Zielona Sieć mogła podejmować kolejne wyzwania.

— Za te trzydzieści lat wspólnej drogi chcę dziś po prostu powiedzieć: dziękuję — mówiła podczas gali Joanna Furmaga-Stoczkiewicz.

Projekt sfinansowany przez Fundację PKO Banku Polskiego