Fundusze dla zrównoważonego rozwoju

ekoprojekty.pl

Celem programu jest zapewnienie uwzględniania zasady zrównoważonego rozwoju w wydatkowaniu funduszy publicznych. Działania w ramach programu skoncentrowane są w pierwszej kolejności na funduszach Unii Europejskiej (UE) trafiających do Polski w ramach Polityki Spójności (Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego, Fundusz Spójności) oraz działalności międzynarodowych instytucji finansowych takich jak Europejski Bank Inwestycyjny EBI) czy Europejski Bank Odbudowy i Rozwoju (EBOiR) w kraju oraz w skali globalnej. Zarówno fundusze UE jak i pożyczki EBI czy EBOiR odgrywają kluczową rolę w kształtowaniu modelu rozwoju nowych krajów członkowskich Unii takich jak Polska, podobnie jak krajów Globalnego Południa. Dzieje się tak ze względu na znaczną skalę inwestycji, ale również oddziaływanie finansowanych projektów na politykę krajową czy praktykę funkcjonowania poszczególnych instytucji państwowych.

Polska Zielona Sieć monitoruje wydatkowanie funduszy europejskich przyznanych Polsce w ramach Polityki Spójności UE (67 mld euro w latach 2007-2015) pod kątem oddziaływania wybranych projektów na środowisko, wpływu funduszy na rozwój poszczególnych sektorów (transportu, energetyki, gospodarki odpadami, gospodarki wodnej), czy wreszcie udziału społecznego i realizacji zasady partnerstwa przy wdrażaniu funduszy. Angażujemy się w programowanie kolejnych okresów budżetowych Polityki Spójności, opowiadając się za większym naciskiem na finansowanie np. efektywności energetycznej, odnawialnych źródeł energii, transportu kolejowego czy miejskiego, eko-innowacji, ochrony przyrody. Interweniujemy w przypadkach, gdy projekty finansowane przez UE są niezgodne z krajowym i wspólnotowym prawem ochrony środowiska, zagrażając np. obszarom cennym przyrodniczo chronionym w sieci Natura 2000.

Skuteczność działań podejmowanych w ramach programu zwiększa aktywny udział Polskiej Zielonej Sieci w federacjach i sieciach międzynarodowych, przede wszystkim CEE Bankwatch Network i SF Team for Sustainable Future. Dzięki tej współpracy mamy szansę nie tylko wymieniać wiedzę i doświadczenia z organizacjami z innych krajów UE, Europy Wschodniej czy krajów bałkańskich, ale również skuteczniej współpracować z instytucjami europejskimi (Komisja Europejska, Parlament Europejski). W odniesieniu do działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego, w polu naszego zainteresowania są zarówno polityki finansowania poszczególnych sektorów (zwłaszcza energetyki i transportu), polityki horyzontalne (np. przejrzystość), jak również poszczególne projekty, kontrowersyjne z punktu widzenia ochrony środowiska (np. inwestycje w energetykę węglową w Polsce). Jednocześnie, ze względu na fakt, iż EBI jest aktualnie największą międzynarodową instytucją finansową na świecie (72 mld euro udzielonych pożyczek w 2010), we współpracy z CEE Bankwatch Network prowadzimy działania rzecznicze i edukacyjne odnośnie roli tego banku w krajach Globalnego Południa. Eksponując przykłady projektów szkodliwych społecznie i ekologicznie, które uzyskały pożyczkę EBI, staramy się wpłynąć na politykę banku, tak, aby tego typu sytuacje nie powtarzały się w przyszłości.

We współpracy z siecią SF Team for Sustainable Future oraz Ogólnopolską Federacją Organizacji Pozarządowych przyglądamy się realizacji zasady partnerstwa we wdrażaniu funduszy europejskich, wzmacniamy udział przedstawicieli organizacji pozarządowych w Komitetach Monitorujących programy określające wydatkowanie funduszy UE w poszczególnych sektorach i regionach.

Ważnym elementem programu jest promocja dobrych praktyk i projektów służących wdrażaniu zasady zrównoważonego rozwoju, zwłaszcza realizowanych przez organizacje pozarządowe lub partnerstwa międzysektorowe. Począwszy od roku 2004, czyli akcesji Polski do Unii Europejskiej zrealizowaliśmy kilka ogólnopolskich kampanii promocyjnych docierając do odbiorców poprzez serie wystaw objazdowych, internetową bazę Dobrych Projektów oraz seminaria, warsztaty, publikacje czy punkty doradcze. Kampanie te zostały sfinansowane ze środków unijnych w ramach Programu Operacyjnego Pomoc Techniczna. W ramach programu utrzymywana i aktualizowana jest strona ekoprojekty.pl

Najważniejsze działania podejmowane w ramach programu w 2011:

Przygotowanie stanowiska w związku z planowaną przez Rząd RP realokacją 1,2 mld euro w ramach Funduszu Spójności z projektów kolejowych na projekty drogowe, przekazanego członkomi Komitetu Monitorującego Program Operacyjny „Infrastruktura i Środowisko”; notatki prasowe dotyczące tej realokacji i kontakty z dziennikarzami.

Spotkania z Komisją Europejską odnośnie finansowania sektora transportu z funduszy UE 2007-2013 w Polsce oraz z polskimi europarlamentarzystami odnośnie projektów rozporządzeń regulujacych wydatkowanie funduszy UE w latach 2014-2020. Zbieranie danych i przygotowywanie opracowań dotyczących finansowania odnawialnych źródeł energii i efektywności energetycznej w Polsce (stan aktualny, potrzeby, dobre praktyki).

Przygotowanie informacji dotyczących polskich projektów zmieszczonych na mapie kontrowersyjnych projektów unijnych publikowanej przez CEE Bankwatch Network.

Współorganizacja i udział w debatach (prezentacje odnośnie przyszłości funduszy UE w kontekście gospodarki niskowęglowej i transportu przyjaznego środowisku), m.in. organizowanych przez WWF Polska („Rola polskiej Prezydencji a aspekty środowiskowe w przyszłej perspektywie finansowej i polityce spójności Unii Europejskiej”) oraz Fundację Aeris Futuro („Zielone priorytety polskiej prezydencji w praktyce”) Koordynacja Koalicji Polskich POE Na Rzecz Funduszy Unijnych: organizacja spotkania, administracja listy dyskusyjnej, przygotowywanie treści na stronę ekoprojekty.pl

Przygotowanie i przesłanie do Komisji Europejskiej stanowiska Koalicji polskich POE Na Rzecz Funduszy Unijnych odnośnie wniosków z V Raportu ws. Spójności i przyszłości Polityki Spójności UE.

Udział w pracach Komitetu Monitorującego Regionalny Program Operacyjny w województwie mazowieckim oraz Komitetu Konsultacyjnego ds. Projektów Transnarodowych i Międzyregionalnych przy Ministerstwie Rozwoju Regionalnego; udział w pracach sieci „Partnerstwo: Środowisko dla Rozwoju” przy Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska, gromadzącej regionalne instytucje odpowiedzialne za wydatkowanie funduszy europejskich (Urzędy Marszałkowskie) oraz ochronę środowiska (Regionalne Dyrekcje Ochrony i Środowiska), służącej wymianie informacji i doświadczeń na rzecz efektywnego i przyjaznego środowisku wdrażania funduszy UE. Organizacja międzynarodowej konferencji „Spojrzenia na bezpieczeństwo energetyczne – Polska, Europa, Świat” w Warszawie (24.05.2011) poświęconej różnym interpretacjom tego pojęcia w związku z priorytetem nadanym bezpieczeństwu energetycznemu przez polską prezydencję w Radzie UE; w konferencji wzięło udział ponad 100 osób, w tym paneliści z Komisji Europejskiej, Rządu RP (Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Ministerstwo Gospodarki), uczestnicy reprezentujący środowiska biznesowe i organizacje pozarządowe z różnych krajów.

Organizacja międzynarodowych warsztatów dla organizacji pozarządowych z krajów UE, byłego ZSRR oraz krajów bałkańskich poświęconych różnemu rozumieniu bezpieczeństwa energetycznego oraz zjawisku „grabieży energii” wskutek jej importu do krajów Unii Europejskiej (Warszawa, 25.05.2011) Działania podnoszące świadomość społeczną odnośnie działalności Europejskiego Banku Inwestycyjnego w krajach Globalnego Południa i związanych z tym skutków środowiskowych i społecznych jak również oddziaływaniu przemysłu wydobywczego na środowisko – w tym organizacja pokazów filmowych i dyskusji, przygotowywanie i dystrybucja notatek prasowych. Udział w spotkaniu z dyrektorami Europejskiego Banku Inwestycyjnego w Luksemburgu (17.10.2011) Monitoring planowanych inwestycji w energetykę opartą na węglu w Polsce oraz zaangażowania międzynarodowych instytucji finansowych w ten sektor.

Kierownik programu: Przemysław Kalinka, przemek@bankwatch.org

Działania w programie Fundusze dla Zrównoważonego Rozwoju w roku 2011 były wspierane finansowo ze środków CEE Bankwatch Network oraz C.S. Mott Foundation


Drukuj Drukuj