Ekologia Dróg – nowa publikacja PZS

Przekonanie, że rozwój sieci dróg ekspresowych i autostrad jest priorytetem rozwoju gospodarczego Polski stało się w ostatnich latach równie rozpowszechnione jak wiara, że tempo wzrostu PKB jest dobrą miarą jakości życia obywateli. Oba te twierdzenia są co najmniej dyskusyjne. Drogi są bez wątpienia krwioobiegiem współczesnej gospodarki, jak to często ujmują inżynierowie i politycy, ale drogi są równocześnie tym rodzajem infrastruktury, który bardzo głęboko – daleko bardziej niż widać na pierwszy rzut oka – przekształca środowisko przyrodnicze. Wiedza o rozlicznych środowiskowych oddziaływaniach dróg była do niedawna rozproszona w tysiącach artykułów w fachowych czasopismach. Jako taka, była praktycznie niedostępna dla planisty chcącego projektować drogi w sposób możliwie mało szkodliwy dla środowiska. Co gorsza, była również bardzo trudno dostępna dla ekologa, chcącego uczestniczyć w procesie planowania rozwoju sieci drogowej.

Krajowa perspektywa myślenia o konflikcie dróg ze środowiskiem przyrodniczym jest zdominowana przez opracowania koncentrujące się na budowie przejść dla zwierząt, które stanowią jedną z głównych metod łagodzenia tego problemu. Na krajowym rynku brak jednak było opracowań analizujących ekologiczne aspekty funkcjonowania dróg w szerszym kontekście, obejmującym hydrologię, erozję i transport rumowiska, czynniki chemiczne, itd. – jednym słowem wszystko to, co pozwala zrozumieć, że w pierwszym rzędzie trzeba przemyśleć potrzebę i zrozumieć konsekwencje budowy drogi w danym przebiegu, a dopiero potem myśleć o działaniach minimalizujących oddziaływania przez nie wywoływane. Dlatego też jesteśmy przekonani, że polski przekład kluczowych rozdziałów kultowej książki Road Ecology, który oddajemy do rąk czytelników, jest pozycją po prostu bardzo potrzebną.

Wydana w 2003 roku w USA książka Road Ecology stała się od razu hitem na rynku. Napisana przez interdyscyplinarny zespół kilkunastu specjalistów – zarówno ekologów, jak i specjalistów od spraw transportu – książka podsumowywała stan wiedzy o funkcjonowaniu dróg w środowisku przyrodniczym. Już sam tytuł był strzałem w dziesiątkę, gdyż z miejsca zdefiniował i wyodrębnił nową dziedzinę badań i wiedzy przyrodniczej. I choć dla wielu z nas takie sprawy wydają się drugorzędowe i trywialne, to właśnie tego typu – czysto formalne zabiegi, związane ze swego rodzaju “etykietowaniem produktu” mają często przełomowe znaczenie, generując znaczące przyspieszenie w rozwoju badań i aplikacji.

Sukces książki był efektem współpracy ekspertów z “obu stron barykady” wytyczonej na styku drogowcy – ekolodzy. Zaowocowała ona obszernym, wyważonym tekstem, w którym dane i fakty mówią same za siebie, bez zbędnego ładunku emocjonalnego. Tekstem, z którego przeziera na wskroś pragmatyczne podejście do problemu – dróg będzie jedynie więcej i trzeba wiedzieć, jak je projektować, by straty środowiskowe były jak najmniejsze. Ale ta sama pragmatyka każe autorom przyznać, że drogi – z całym wachlarzem swoich dalekodystansowych oddziaływań – są obecnie kluczowym czynnikiem kształtującym funkcjonowanie ekosystemów czy krajobrazów. Jesteśmy przekonani, że lektura Ekologii dróg będzie dla czytelników inspirująca. Książka prezentuje bardzo szerokie spojrzenie na funkcjonowanie dróg w krajobrazie, dużo uwagi poświęcając kwestiom rzadko poruszanym w krajowej – jakże ubogiej – literaturze przedmiotu.


Drukuj Drukuj