Kontrowersyjne miliardy euro

Bruksela / Warszawa, 16.04.2009

Organizacje pozarządowe prezentują mapę szkodliwych projektów i wzywają do bardziej przemyślanego wydawania funduszy UE w czasach kryzysu. CEE Bankwatch Network oraz Polska Zielona Sieć ostrzegają, że w związku z planami szybszego wydawania funduszy unijnych w ramach walki z kryzysem gospodarczym, zielone światło mogą dostać projekty nieuzasadnione ekonomicznie i szkodliwe dla środowiska, pochłaniając 23 miliardy euro w Europie Środkowej i Wschodniej. Na mapie Polski zaznaczono jako kontrowersyjne: 12 spalarni i 3 drogi ekspresowe. Organizacje pozarządowe opublikowały mapę 55 kontrowersyjnych dużych projektów infrastrukturalnych, z których kilka zostało już dofinansowanych, zaś większość oczekuje na środki z funduszy strukturalnych i Funduszu Spójności UE bądź pożyczkę Europejskiego Banku Inwestycyjnego (EBI). Opublikowanie mapy ma być wezwaniem do bardziej rozsądnego, efektywnego i przejrzystego wykorzystania pieniędzy europejskich podatników.

Sieć organizacji pozarządowych Bankwatch przedstawiła podobną analizę w roku 2008, pokazując systemowe błędy w planowaniu dużych projektów w krajach Europy Środkowej i Wschodniej. Tegoroczna aktualizacja niestety pokazuje, że państwa członkowskie wciąż forsują liczne projekty kontrowersyjne pod względami ekonomicznymi, społecznymi i środowiskowymi.

“W Polsce w kolejce do finansowania mamy 12 projektów budowy spalarni odpadów, których łączny koszt to prawie 5 miliardów złotych” mówi Przemysław Kalinka z Bankwatch. „Na inwestycje te zerezerwowane jest dwie trzecie unijnych środków przewidzianych na gospodarkę odpadami. Dokumentacja jest niegotowa albo opracowywana naprędce, spalarnie wzbudzają protesty społeczne, a to może opóźnić ich budowę na tyle, że unijne dofinansowanie przepadnie. Niestety, nie widać równego pośpiechu władz miast planujących spalarnie jeśli chodzi o tańsze i bardziej ekologiczne rozwiązania – selektywną zbiórkę odpadów u źródła, promowanie recyklingu czy przeznaczenie unijnych środków na budowę sortowni albo kompostowni.“

„Transport jest sektorem wyjątkowo wrażliwym ze względu na wymogi ochrony środowiska, a w krajach Europy Środkowej i Wschodniej jednocześnie obarczonym nawykami planistycznymi z poprzedniej epoki. W ostatnich miesiącach decydenci mieli okazję się przekonać, że nawet w pozornie beznadziejnych sytuacjach daje się znaleźć rozwiązania godzące potrzeby rozwoju infrastruktury z ochroną przyrody“ mówi Marta Wiśniewska z Bankwatch. “Modyfikacja przebiegu obwodnicy Augustowa pozwoli uniknąć kolizji drogi z unikatowym fragmentem doliny Rospudy, a jednocześnie kolizji projektu z krajowym i unijnym prawem ochrony przyrody. Mamy nadzieję, że podobne podejście zostanie przyjęte dla całej Via Baltica i infrastruktury transportowej w północno-wschodniej Polsce, a optymalne przebiegi dróg wskazywać będą eksperci a nie politycy.

Bankwatch i Polska Zielona Sieć popiera podjęte przez Komisję Europejską kroki na rzecz walki z kryzysem w krajach Europy Środkowej i Wschodniej, jednak nie powinny one ograniczać się do przyspieszania realizacji dużych projektów infrastrukturalnych, których efekt stymulacji gospodarki jest wątpliwy, nie wspominając o sprzeczności ze zobowiązaniami do ograniczenia emisji dwutlenku węgla czy z celem roku 2010: zatrzymania strat w bioróznorodności Europy. Większość projektów na opublikowanej mapie dopiero ma uzyskać dofinansowanie, co oznacza, że straty dla środowiska i marnotrawstwo publicznych pieniędzy można jeszcze powstrzymać. Kryzys gospodarczy nie powinien być pretekstem do przeznaczania miliardów euro na kontrowersyjne projekty bez rozważenia ich alternatyw, a unijne prawo ochrony środowiska oraz mechanizmy gwarantujące przejrzystość powinny być w pełni przestrzegane.

Więcej informacji:

Przemysław Kalinka, CEE Bankwatch Network Krajowy koordynator ds. funduszy UE, gospodarki odpadami tel. 022 828 91 28 w. 148; e-mail: przemek@bankwatch.org

Marta Majka Wiśniewska, CEE Bankwatch Network Krajowy koordynator ds. transportu, Natura 2000, projektów EBI tel. 022 828 91 28 w. 161; e-mail: mwisniewska@bankwatch.org

CEE Bankwatch Network jest międzynarodową siecią organizacji pozarządowych z Europy Środkowej i Wschodniej, które monitorują działalność międzynarodowych instytucji finansowych oraz wydatkowanie funduszy UE pod kątem ich efektywności oraz oddziaływania na środowisko.

W Polsce CEE Bankwatch Network reprezentowana jest przez Polską Zieloną Sieć – związek tworzony przez 10 wiodących krajowych organizacji ekologicznych


Drukuj Drukuj